اجاق کمپینگ چیست و چرا یکی از ضروریترین تجهیزات سفر محسوب میشود؟
طبیعتگردی طولانی پیاده، صعود یا کمپینگ آخرش ۲ تا چیز نیاز دارد تا خستگی همنوردان در برود اول چای و بعدش هم غذا، حالا برای آب جوش آوردن باید چه کار کنیم؟ کلی هیزم و آتشزنه همراه خودمان ببریم که بعد کلی وقت بگذاریم آتش روشن کنیم؟ تازه آتش روشن کردن هم در صورتی است هوا بارانی نباشد، چوبها خیس نباشند و … تازه آتیش با چوب را هم که نمیشود مثلا داخل چادر روشن کرد، پس باید چه کار کرد؟ بهخاطر همه اینمشکلات بود که اجاق کمپینگ، ساخته شد تا یک آتش متمرکز و قابل دسترسی در کوتاهمدت رو بدون دردسر برای کمپینگبازها مهیا کند.
اجاق کمپینگ (Camping Stove) وسیلهای است که کار اصلیاش برای این است که بتوان در طبیعت با آن پختوپز کرد، غذا گرم کرد، آب را جوشاند و کلا لازمه هرکاری است که گرما میخواهد، یک آشپزخانه قابل حمل که اگر نداشته باشید باید به سراغ روشهای سنتی بروید و به شیوه قدما رفتار کنید.
واقعا جایگاه اجاق کمپینگ، وقتی روشن میشود و خیلی بهچشم میآید که یک سفر طولانی رفته باشید، بهخصوص در سرما که یک چای داغ و یکوعده غذای گرم اصلا حالت را هم بهتر میکند و توان روانیات را هم برای ادامه برنامه تقویت میکند؛ در کنار این که غذای گرم در تامین انرژی بدن و تحمل سرما در شبهای سرد کوهستان بسیار مهم است.
اجاق مناسب باید با نوع سفر، تعداد نفرات و شرایط آبوهوایی هماهنگ باشد.

انواع اجاق کمپینگ بر اساس نوع سوخت
متداولترین و مهمترین دستهبندی اجاقهای کمپینگ بر اساس نوع سوختشان است که هرکدام اینسوختها مزیتها و معایبی دارند پس باید درست انتخاب کنید که به نوع سفر و شرایط آبوهوایی آن بستگی دارد:
اجاق گاز کمپینگ (Gas Camping Stove)
اجاق گاز کمپینگ، خاطرخواه زیاد دارد و به همینخاطر هم از همه بین طبیعتگردان رایجتر است، سوخت مصرفی این اجاقها گاز مایع است که عموما گازهای پروپان و بوتان هستند و کپسولهای خاصی هم دارند که در همه فروشگاههای وسایل کمپینگ از جمله همین ناتیلوس کمپ استور خودمان میتوانید بخرید اما چه مزایا و معایبی دارند:
مزایای اجاق گاز
- سریع روشن میشوند.
- شعلهشان را به خوبی میتوان کنترل کرد.
- تمیز و بدون دود است هرچند گازهای خروجی بیرنگ و بیبو دارد.
- جمع و جور است و جای زیادی در وسایل شما نمیگیرد.
- قیمتش هم خوب است و به ویژگیهایش میارزد.
اما خب گل بیخار کجاست، این اجاق گاز کمپینگ معایبی هم دارد:
معایب اجاق گاز کمپینگ
- در دمای زیر صفر، فشار گاز کم میشود.
- بقیه عیبها هم واقعا اینقدر مهم نیست که قابل عرض باشد.
انواع اجاق گاز کمپینگ
- اجاق گاز کمپینگ تاشو: جمعوجور و سبک، مناسب برای سفرهای با کولهپشتی
- اجاق گاز کمپینگ پایهدار: پایدارتر و مناسب برای کمپینگ خانوادگی
- اجاق گاز کمپینگ دو شعله: برای پختوپز همزمان چند غذا

اجاق کمپینگ بنزینی (Gasoline Camping Stove)
خب از اسمش مشخص است که با بنزین، نفت سفید یا سوخت جداگانه کار میکند و برای صعودهای بلند و سفرهای طولانی مناسب است و خب این هم مثل اجاق گاز کمپینگ، مزایا و معایبی دارد.
مزایای اجاق کمپینگ بنزینی
- برخلاف گاز در دمای بسیار پایین، عملکردش عالی است.
- توان حرارتیاش انصافا بالاست و برای ذوب برف و جوشاندن حجم زیاد آب عالی است.
- بنزین را هرجا میتوانید پیدا کنید.
- هزینه سوخت اجاق کمپینگ بنزینی حتی با بنزین آزاد و کارت جایگاه هم خیلیمناسب است.
معایب اجاق کمپینگ بنزینی
- راهاندازیاش پیچیده است و پمپاز و پیشگرم کردن نیاز دارد.
- باید منظم تمیز نگهش داشت و سرویسش کرد.
- بوی بنزین هم گاهی آزاردهنده است.
- وزنش نسبت به اجاق گاز خیلی سنگینتر است.
- خطرات بنزین هم که هست باید خیلی مراقب باشید.

اجاق کمپینگ هیزمی (Wood Camping Stove)
این را دیگر همه میدانند چیست حتی میتوان سوختش را از همانطبیعت جمع کرد و ریخت در اجاق تا یک آتش اساسی روشن کنید و خوراک شبنشینیهای کمپینگی و طبیعتگردی با صدای گیتار و همخوانی «اگه یه روزی نوم تو باز تو گوش من صدا کنه» است اما خب این هم مزایا و معایبی دارد.
مزایای اجاق کمپینگ هیزمی
- سوختش رایگان است اما به شرطی که جایی بروید که هیزم پیدا شود البته خس و خاشاک را هم میتوان برایش استفاده کرد ولی شما هیزم را بخرید چون هیزمهای آماده در فروشگاههای لوازم کمپینگ، دوام بیشتری برای تامین انرژی دارد.
- خود اجاق سبک و ساده است و چند قطعه فلزی تاشو تشکیل شده است.
- انصافا لذت آشپزی و دور آتش نشستن و بوی دود غذا و چای آتشی عالی است.
معایب اجاق کمپینگ هیزمی
- وای به وقتی که رطوبت و باد زیاد باشد، آتشزنه نداشته باشی، و برای آتش درست کردن، اینکاره نباشی.
- دود و خاکستر ایناجاقها هم بههرحال مشکلات خاص خودش را دارد.
- کنترل کردن شعلهاش واقعا سخت است.
- در یکسری مناطق هم آتش روشن کردن ممنوع است.

اجاق کمپینگ کپسولدار (Canister Stove)
اجاق کمپینگ کپسولدار نوعی اجاق گاز است خیلی هم سبک و ساده و جمعوجور است و خب این هم مزایا و معایبی دارد.
مزایای اجاق کمپینگ کپسولدار
- وزنش واقعا سبک است و گاهی کمتر از ۱۰۰ گرم وزن دارد.
- راهاندازیاش واقعا آسان و سریع است.
- ارزانترین نوع اجاق است و تنوع بالایی هم دارد.
- برای سفرهای یک یا دونفره هم عالی است.
معایب اجاق کمپینگ کپسولدار
- بهخصوص در وزنهای پایین کپسول یکجورهایی به فوت بند است باید خیلی مراقبش باشید به خصوص اگر در چادر روشنش کنید.
- محدویت حجم ظرف دارد و ظرفهای بزرگ را نمیتوان رویش گذاشت.
- در سرما هم مثل بقیه اجاقهای گازی در دمای زیر صفر، فشار گازش کم میشود.

اجاق کمپینگ چندسوخته (Multi-Fuel Camping Stove)
اجاق کمپینگ چندسوخته واقعا مثل چاقوی سوییسی آتش روشن کردن میماند از بنزین و نفت و گاز و الکل و کلا هرچه دم دستتان آمد میتوانید برای روشن کردنش استفاده کنید و خوراک سفرهای بین المللی و ماجراجوییهایی طولانی است اما مزایا و معایبش چیست؟
مزایای اجاق کمپینگ چندسوخته
- انعطافپذیری بالا در سوخت مورد استفاده.
- عملکرد عالی در سرما و ارتفاع
- مناسب سفرهای طولانی و جاهایی که درمورد تامین سوخت مورد نیاز بقیه اجاقها اطمینان نداریم.
معایب اجاق کمپینگ چندسوخته
- انصافا قیمتش خیلی بالاتر از بقیه اجاقهاست.
- وزن زیادی دارد و مکانیزم استفاده از آن پیچیدهتر است.
- نیاز به نگهداری و سرویس منظم دارد.
در هوای سرد و ارتفاع، انتخاب نوع سوخت میتواند تعیینکننده عملکرد اجاق باشد.

سه پایه اجاق کمپینگ؛ وسیلهای ساده اما کاربردی
اگر دوست دارید که در طبیعت آشپزی کنید الان هم که مد شده یوتوب را که باز میکنی آنگوشه یکنفر نشسته در طبیعت برای خودش آشپزی میکند. سه پایه اجاق کمپینگ وسیلهای ساده اما بسیار کار راهانداز است که واقعا اگر کمپکُن حرفهای هستید لازم است یکی از آن داشته باشید.
کاربردهای سه پایه اجاق کمپینگ
- پخت و پز با آتش و چوب و دیگهای بزرگ
- آب گرم دائمی داشتن و در حجم زیاد داشتن
- حتی اگر آتش زیرش روش نباشد برای بالا نگهداشتن ظروف از روی زمین مناسب است.
انواع سه پایه اجاق کمپینگ
- سه پایه آتش کمپینگ: مدل ساده و سبک
- سه پایه چراغ کمپینگ: برای آویزان کردن چراغ نفتی یا فانوس
- سه پایه نور کمپینگ: برای پخش نور در محیط کمپ
- صندلی سه پایه کمپینگ: چندکاره، هم بهعنوان صندلی و هم سه پایه
نکات مهم در انتخاب سه پایه اجاق
- جنس: سراغ فولاد ضد زنگ یا آلومینیومی بروید.
- ارتفاع قابل تنظیم: برای تطبیق با اندازه ظرف و شعله اینقابلیت ضروری است.
- پایداری: پایههای پهن و مقاوم در برابر واژگون شدن واقعا مهم است باید بتواند وزن بالا را تحمل کند و با یک باد شدید هم چپه نشود.
- قابلیت تاشو: تاشو نباشد حملونقلش هم سخت است و هم جای زیادی اشغال میکند.

معیارهای انتخاب اجاق کمپینگ مناسب
انتخاب اجاق کمپینگ مناسب، به خیلی از عوامل بستگی دارد که باید در نظر داشته باشید:
نوع سفر و تعداد نفرات
اولین قدم در انتخاب اجاق، تعیین نوع سفر و تعداد نفرات سفر است:
- برای سفر انفرادی یا دو نفره، اجاق کپسولدار سبک و جمعوجور انتخاب کنید و در کولهتان بگذارید.
- سفر خانوادگی (۳ تا ۵ نفر) اجاق گاز پایهدار با کپسول بزرگ خیلی مناسب است که بگذارید در صندوق عقب ماشینتان.
- کمپینگ گروهی (بیش از ۵ نفر) اجاق دو شعله یا چند اجاق جداگانه را همراه داشته باشید خیلی خوب است.
- صعودهای بلند و سرد: اجاق بنزینی یا چندسوخته همراه خودتان ببرید چون یادتان هست که اجاق گاز در دمای زیر صفر با افت فشار روبهرو میشود.
- سفرهای کولهپشتی سبک، اجاق کپسولدار تیتانیومی با خودتان ببرید.
توان حرارتی (Power Output)
توان حرارتی اجاق بر حسب وات (W) یا BTU/h اندازهگیری میشود و خب مشخص است هرچه توانش بالاتر باشد کمتر منتظر میمانید که آب جوش بیاید یا غذا را گرم شود.
- توان حرارتی اجاقهای کمپینگ معمولی: ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ وات
- توان حرارتی اجاقهای پرقدرت: ۳۰۰۰ تا ۴۵۰۰ وات
- توان حرارتی اجاقهای حرفهای: بیش از ۴۵۰۰ وات
نکته مهم: گول توان بالاتر را نخورید، توان بالا یعنی مصرف سوخت بیشتر، پس متناسب با نیازتان، اجاق بخرید.
وزن و ابعاد
وزن اجاق وقتی قرار است کولهپشتی بندازید و ایناجاق را حمل کنید خیلی اهمیت دارد، در سفرهای خانوادگی و کمپینگ واقعا چندان مهم نیست مگر این که در خودروی سفر و یا صندوق عقب ماشینتان جای کافی برای اجاقهای بزرگ نداشته باشید ولی راستش را بخواهید ما همیشه توصیه میکنیم به شما که برای این که اجاق گاز سفری شما خوشسفرتر و خوشبارتر باشد از اجاقهای تاشو استفاده کنید.
پایداری و استحکام
واقعا پایداری اجاق خیلی مهم است بهخصوص در شرایط باد و روی سطوح ناهموار پس حواستان به این باشد که چیزی نخرید که از کنارش رد میشوید پخش زمین شود و البته کنترل دقیق شعله هم خیلی مهم است که این را فقط به بهترینشکل در اجاقهای گازی میتوان داشت.
سهولت استفاده و نگهداری
برای این که اجاق کمپینگ شما سالم بماند و سالهای طولانیتری از آن استفاده کنید بهتر است اجاقی بخرید که قطعات متحرک کمتری دارد، بسته به این که میخواهید چه قدر هزینه کنید و وزن اجاق چه قدر باشد میتوانید تنوعی از اجاقهای فولاد ضد زنگ، آلومینیوم، تیتانیوم و برنج را خریداری کنید.
پایداری، وزن و سهولت نگهداری را در کنار توان حرارتی اجاق بررسی کنید.
اجاق کمپینگ تاشو؛ گزینهای سبک و جمعوجور
اجاق کمپینگ تاشو بین کسانی که کولهپشتی میاندازند و به سفر میروند یکی از محبوبترین اجاقهاست، چون طراحی تاشو هم دارند فضای بسیار کمی را اشغال میکنند و بهراحتی هم در کولهپشتی جا میشود و مزایای آن هم همین قابل حمل بودن، راهاندازی سریع و البته قیمت مناسبش است که واقعا به کار میآید.
اجاق گاز کمپینگ؛ محبوبترین انتخاب
اجاق گاز کمپینگ محبوبترین نوع اجاق است که علاوه بر سادگی استفاده و تمیز بودنش، سوختش هم در ایران به راحتی پیدا میشود، زود روشن میشود، شعلهاش را میتوان دقیق کنترل کرد، دود ندارد، سبک و جمع و جور است، انواع و اقسامش در هر قیمتی هم پیدا میشود واقعا هرچه خوبان همه دارند این بیچاره یکجا دارد.
انواع اجاق گاز کمپینگ
- اجاق گاز کمپینگ تاشو: سهسوت جمعش میکنید و راه میافتید البته صبر کنید خنک شود اگر روشن بود!
- اجاق گاز کمپینگ پایهدار: خوراک پختن آش رشته در کمپ است و قابلمه بزرگ بگذار رویش.
- اجاق گاز کمپینگ دو شعله: این دیگر خیلی لاکچری است بعضی از خانهها هم اینمیزان امکانات ندارند.
- اجاق گاز کمپینگ مسافرتی: واقعیتش خیلی ادایی است ولی خب کا راهانداز است.
نکات مهم در انتخاب اجاق گاز کمپینگ
- نوع کپسول را حواستان باشد بعضی از اجاقها فقط با نوع خاصی از کپسول کار میکنند.
- سیستم اتصال ایناجاقها دو نوع است اتصال پیچی یا کلیکی.
- برای جلوگیری از خاموش شدن شعله در باد، بادگیر هم داشته باشند خوب است.
- بعضی مدلها فندک داخلی هم دارند.

نکات ایمنی در استفاده از اجاق کمپینگ
عرض کنیم که از قدیم میگفتند اول ایمنی بعد کار ولی راستش رو بخواهید اول ایمنی بعد کمپ هم مهم است پس به ایننکات ایمنی در استفاده از اجاق کمپینگ دقت کنید.
قبل از استفاده
- بررسی اجاق: مطمئن شوید شیلنگ و اتصالات درست است، یکنشتی کوچک، ممکن است خطرآفرین باشد.
- بررسی کپسول: کپسول هم ممکن است نشتی پیدا کند آن را هم چک کنید.
- انتخاب مکان مناسب: اجاق را روی سطح صاف و ایمن و دور از سایر مواد اشتعالزا قرار دهید.
- تهویه: واقعا خیلیها هرسال بهخاطر اینکه در چادر یا فضای بسته، دچار مسمومیت میشوند چه کاری است وقتی همه میدانیم خطرناک است باز هم تکرارش میکنیم؟!
در حین استفاده
- نظارت مداوم: همیشه یکنفر بالای سر اجاق باشد و اجاق روشن را رها نکنید بروید وسطی بازی کنید مثلا!
- عدم استفاده از ظرف نامناسب: متناسب با سایز اجاقتان دیگ و دیگچه روی آن بگذارید.
- محافظت از باد: حتما بادگیر داشته باشید از همه نظر خوب است.
بعد از استفاده
- سرد شدن: خیلی پیش میآید که آخرین چیزی که جمع میکنند اجاق است، هنوز سرد نیست داخل ماشین قرار میگیرد و حادثهآفرین میشود پس بگذارید کامل سرد شود و جمعش کنید.
- تمیزکاری: اجاق را کامل تمیز کنید، رسوبات، باقیمانده سوخته غذاها و کلا هرچیز اضافه رو پاک کنید.
- نگهداری صحیح: اجاق را در جای خشک و خنک نگهداری کنید و حتما شیلنگ اجاق گازی را هم در فضای باز و زیر آفتاب، رها نکنید چون باعث پوسیدگی آن میشود.
سئوالات متداول
-
۱. بهترین نوع اجاق کمپینگ کدام است؟
به نوع سفر شما بستگی دارد:
- سفرهای کوتاه و سبک: اجاق کپسولدار
- کمپینگ خانوادگی: اجاق گاز پایهدار
- صعودهای سرد: اجاق بنزینی یا چندسوخته
- سفرهای اضطراری: اجاق هیزمی
-
۲. تفاوت اجاق گاز و اجاق بنزینی چیست؟
خب بارزترین تفاوتشان این است یکی با گاز کار میکند و دیگری با بنزین اما اجاق گاز سادهتر، تمیزتر و سبکتر است اما در سرما عملکرد ضعیفی دارد. اجاق بنزینی در سرما عالی کار میکند اما پیچیدهتر و سنگینتر است.
-
۳. آیا اجاق گاز کمپینگ در سرما کار میکند؟
اجاقهای گازی در دمای زیر صفر، فشار کپسول کاهش مییابد و عملکردشان ضعیف میشود. برای شرایط سرما، از کپسولهای زمستانی یا اجاق بنزینی استفاده کنید.
-
۴. سه پایه اجاق کمپینگ چه کاربردی دارد؟
سه پایه اجاق، وسیلهای برای قرار دادن دیگ یا ظرف بالای آتش است. این ابزار برای آشپزی سنتی با آتش چوب استفاده میشود.
-
۵. اجاق کمپینگ تاشو بهتر است یا پایهدار؟
اجاق تاشو سبکتر و جمعوجورتر است و برای کولهپشتی مناسب است. اجاق پایهدار پایدارتر است و برای دیگهای بزرگ و کمپینگ خانوادگی مناسبتر است.
-
۶. چگونه از اجاق کمپینگ نگهداری کنیم؟
پس از هر استفاده، اجاق را تمیز کنید، اتصالات را بررسی کنید و در جای خشک نگهداری کنید. هر چند وقت یک بار، اجاق را سرویس کنید.
-
۷. آیا میتوان اجاق کمپینگ را در چادر استفاده کرد؟
خیر! استفاده از اجاق کمپینگ در چادر یا فضای بسته، خطر مسمومیت با مونوکسید کربن و آتشسوزی دارد. همیشه در فضای باز استفاده کنید.